Aile hukuku; evlilik birliğinin kurulmasından sona ermesine, çocukların velayetinden mal rejimi uyuşmazlıklarına, nafaka ve tazminat taleplerinden aile içi şiddet tedbirlerine kadar geniş bir alanı kapsar. Bu alanın temel özelliği, uyuşmazlığın yalnızca “hukuki” değil aynı zamanda “kişisel” sonuçlar doğurmasıdır. Bu nedenle sürecin doğru yönetilmesi; hak kaybını önlemek, yargılama süresini kısaltmak ve özellikle çocukların üstün yararını korumak açısından kritik önem taşır.
Kaynar Hukuk Bürosu olarak Trabzon’da aile hukuku ve boşanma davaları kapsamında müvekkillerimize; dava stratejisi, delil planlaması, arabuluculuk/uzlaşma görüşmeleri, dava takibi ve karar sonrası uygulama süreçlerinde bütüncül hukuki destek sunuyoruz. Bu rehber, boşanma avukatı desteğinin hangi durumlarda neden önemli olduğunu, boşanma davasının türlerini, sık karşılaşılan talepleri ve sürecin pratik dinamiklerini anlaşılır bir çerçevede ele almak amacıyla hazırlanmıştır.
Aile Hukuku Neyi Kapsar?
Aile hukuku, Türk Medeni Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde aile birliğine ilişkin hak ve yükümlülükleri düzenleyen hukuk dalıdır. Uygulamada en sık karşılaşılan başlıklar şunlardır:
- Boşanma davaları (anlaşmalı / çekişmeli)
- Velayet ve kişisel ilişki (görüş) düzenlemeleri
- Nafaka türleri (tedbir, iştirak, yoksulluk)
- Maddi–manevi tazminat talepleri
- Mal rejimi ve mal paylaşımı (katılma alacağı vb.)
- Aile konutu şerhi, konutun korunması ve tasarruf yetkisi uyuşmazlıkları
- Koruma tedbirleri ve 6284 kapsamında başvurular (şiddet/tehdit durumları)
- Soybağı, babalık, tanıma/iptal gibi ilişkili davalar
Aile hukuku dosyalarında “zamanlama” önemlidir. Hangi talebin ne zaman isteneceği, hangi delilin hangi aşamada sunulacağı ve geçici tedbirlerin doğru kurulması davanın gidişatını doğrudan etkiler.
Boşanma Davaları: Genel Çerçeve
Boşanma davası, evlilik birliğinin sona erdirilmesi için mahkemeye başvurulan yargısal süreçtir. Uygulamada davalar iki ana kategoriye ayrılır:
1) Anlaşmalı Boşanma Davası
Anlaşmalı boşanma, tarafların boşanma ve boşanmanın fer’ileri (velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımı gibi) konusunda uzlaşmasıdır. Bu tür davalarda süreç daha hızlı ve öngörülebilir ilerler; ancak uzlaşma metninin (protokolün) hukuka uygun kurulması şarttır.
Anlaşmalı boşanma protokolünde genellikle şu başlıklar net şekilde düzenlenir:
- Velayet ve kişisel ilişki gün/saatleri
- İştirak veya yoksulluk nafakası miktarı ve ödeme biçimi
- Maddi/manevi tazminat (varsa) ve ödeme planı
- Eşyalar, ortak yaşamın pratik düzeni, borç/taahhütler
- (Gerekirse) mal rejimi alacaklarına ilişkin irade beyanları
Not: Protokol dili “bugün için iyi niyetli” görünse de, ileride icra edilebilirlik ve yorum ihtilafı yaratmayacak şekilde kurulmalıdır. Bu noktada boşanma avukatı desteği, uzun vadeli riskleri azaltır.
2) Çekişmeli Boşanma Davası
Tarafların boşanma veya sonuçları konusunda anlaşamadığı hallerde çekişmeli boşanma gündeme gelir. Çekişmeli süreçlerde en kritik unsur, iddia–delil–hukuki nitelendirme üçlüsünün doğru kurgulanmasıdır. Dava; ön inceleme, tahkikat, tanıklar, bilirkişi/kurum yazışmaları ve duruşmalarla ilerleyebilir.
Çekişmeli dosyalarda sık tartışılan başlıklar:
- Kusur değerlendirmesi
- Çocuğun velayeti ve kişisel ilişki
- Tedbir nafakası ve geçici tedbirler
- Maddi/manevi tazminat
- Mal rejimi uyuşmazlıkları (ayrı dava veya birlikte strateji)
- Aile konutu, uzaklaştırma/koruma tedbirleri
Bu nedenle boşanma avukatı arayışında olan kişiler için “yalnızca dava açmak” değil, dosyanın başından itibaren strateji kurmak belirleyicidir.
Boşanma Sebepleri: Hangi Durumlarda Dava Açılabilir?
Türk Medeni Kanunu’nda boşanma sebepleri genel olarak iki grupta değerlendirilir: özel sebepler ve genel sebep.
Özel Boşanma Sebeplerine Örnekler
- Zina
- Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış
- Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme
- Terk
- Akıl hastalığı
Genel Sebep: Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması
Uygulamada en sık dayanak, evlilik birliğinin sürdürülmesinin taraflardan beklenemeyeceği düzeyde sarsılmasıdır. Bu başlık altında mahkeme; olayların ağırlığını, sürekliliğini ve evliliğe etkisini değerlendirir.
Boşanma Davasında Delil ve İspat: Dosyanın Omurgası
Çekişmeli boşanmada iddiaların “anlatılması” yetmez; ispat gerekir. Delil planı, davanın sonucunu ve hızını belirleyen en önemli faktörlerdendir.
Sık Kullanılan Delil Türleri
- Tanık beyanları (yakın çevre, komşular, iş arkadaşları vb.)
- Yazışmalar, mesajlar, e-postalar (hukuka uygun elde edilmiş olmalı)
- Sosyal medya içerikleri (tespit/kanıt stratejisi önemlidir)
- Hastane kayıtları, darp raporu, psikolojik destek kayıtları (dosyaya uygun şekilde)
- Kolluk tutanakları, uzaklaştırma kararları, şikâyet dosyaları
- Kamera kayıtları (hukuki uygunluk çerçevesi)
- Banka kayıtları, harcama dökümleri (mal rejimi/nafaka için)
Delilin hukuka uygun şekilde toplanması özellikle önemlidir. Aksi halde delilin reddi ve hatta farklı hukuki riskler doğabilir. Bu nedenle, süreç başında bir boşanma avukatı ile delil stratejisinin kurulması pratikte ciddi avantaj sağlar.
Velayet ve Çocuğun Üstün Yararı
Boşanma davalarında en hassas başlıklardan biri velayettir. Mahkeme karar verirken temel ölçüt, çocuğun üstün yararıdır. Değerlendirmede şu kriterler öne çıkar:
- Çocuğun yaşı ve ihtiyaçları
- Ebeveynlerin bakım kapasitesi ve yaşam düzeni
- Eğitim, sağlık, sosyal çevre istikrarı
- Tarafların çocuğa yaklaşımı ve ebeveynlik becerileri
- Gerekirse uzman incelemesi ve sosyal inceleme raporları
Velayet dışında, velayet kendisinde olmayan ebeveyn ile kişisel ilişki (görüş) düzeni kurulması da çocuğun yararı gözetilerek planlanır.
Nafaka Türleri ve Uygulamada Dikkat Edilecek Noktalar
Boşanma sürecinde nafaka başlığı çoğu dosyada “geçim düzeni” ile doğrudan ilişkilidir. En sık karşılaşılan nafaka türleri:
Tedbir Nafakası
Dava devam ederken geçici olarak bağlanabilir. Amaç, süreç boyunca ekonomik dengenin korunmasıdır.
İştirak Nafakası
Çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılım için, velayet kendisinde olmayan ebeveynin ödediği nafakadır.
Yoksulluk Nafakası
Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş lehine bağlanabilir. Talep ve şartların doğru kurulması önemlidir.
Nafaka miktarının belirlenmesinde gelir-gider dengesi, yaşam standardı, çocukların ihtiyaçları ve tarafların ekonomik durumu dikkate alınır. Bu noktada boşanma avukatı ile talep kurgusunun gerçekçi ve ispatlanabilir şekilde kurulması, sonucun sürdürülebilir olmasını sağlar.
Maddi ve Manevi Tazminat: Hangi Hallerde Gündeme Gelir?
Çekişmeli boşanmada kusur durumuna göre:
- Maddi tazminat, boşanma ile menfaatleri zedelenen tarafın talep edebileceği bir kalemdir.
- Manevi tazminat, kişilik haklarına saldırı niteliğindeki eylemler nedeniyle gündeme gelebilir.
Uygulamada tazminat taleplerinin “yüksek yazılması” değil; olay–kusur–zarar bağlantısının güçlü kurulması önemlidir. Aksi halde talep reddi veya düşük hüküm kurulması söz konusu olabilir.
Mal Paylaşımı ve Mal Rejimi Uyuşmazlıkları
Boşanma ile birlikte en çok merak edilen konulardan biri mal paylaşımıdır. Ancak uygulamada mal rejimi alacakları çoğu zaman ayrı bir dava konusu olabilmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken başlıklar:
- Mal rejiminin türü ve evlilik tarihi
- Edinilmiş mallar, kişisel mallar ayrımı
- Katkı payı, değer artış payı, katılma alacağı gibi hesap kalemleri
- Tapu kayıtları, banka hareketleri, kredi/borç ilişkileri
Mal rejimi dosyaları çoğu zaman teknik ve belgesel niteliktedir; bu nedenle boşanma davasıyla eş zamanlı strateji kurmak, sürecin bütününü yönetilebilir kılar.
Aile İçi Şiddet ve Koruma Tedbirleri
Şiddet, tehdit, hakaret, ısrarlı takip gibi durumlarda 6284 kapsamındaki tedbirler gündeme gelebilir. Koruma tedbirleri; hem kişinin güvenliği hem de boşanma dosyasının sağlıklı ilerlemesi için önem taşır. Tedbir talebinin somutlaştırılması, riskin ortaya konulması ve doğru merciye doğru içerikle başvurulması gerekir.
Boşanma Avukatı ile Çalışmanın Sağladığı Avantajlar
Boşanma davaları “standart” ilerleyen süreçler değildir; her dosya kendi dinamiğini taşır. Bu nedenle profesyonel temsil, yalnızca duruşmaya girmekten ibaret değildir; dosya yönetimi bütünüdür. Uygulamada bir boşanma avukatı ölçeğinde şu katkıları sağlar:
- Dava türünün doğru seçimi (anlaşmalı/çekişmeli ve doğru talepler)
- Delil stratejisinin erken kurulması ve hukuka uygun toplanması
- Velayet/nafaka/tazminat taleplerinin gerçekçi ve ispatlı hazırlanması
- Geçici tedbirlerin zamanında istenmesi (koruma, tedbir nafakası, konut vb.)
- Sürecin iletişim ve psikolojik yıpranma boyutunun minimize edilmesi
- Karar sonrası icra ve uygulama süreçlerinin doğru yönetimi
Bu yaklaşım, hem zaman hem maliyet hem de hak kaybı riskleri açısından belirleyicidir.
Boşanma Davası Süreci Nasıl İlerler?
Genel hatlarıyla süreç şu aşamalardan geçer:
- Dava hazırlığı ve dilekçe aşaması (talepler, deliller, strateji)
- Dilekçelerin teatisi
- Ön inceleme
- Tahkikat (tanıklar, raporlar, yazışmalar)
- Sözlü yargılama ve karar
- İstinaf/temyiz (gerekiyorsa)
- Karar sonrası uygulama (nafaka, kişisel ilişki, tazminat, icra vb.)
Özellikle çekişmeli davalarda her aşamanın “kendi zaman penceresi” vardır. Bu pencerelerin kaçırılması telafisi zor sonuçlar doğurabilir.
Boşanma Avukatı Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
Doğru avukat seçimi; sürecin kalitesini ve sonucunu doğrudan etkiler. Aşağıdaki kriterler kararınızı kolaylaştırır:
- Aile hukuku ve boşanma davalarında güncel uygulama tecrübesi
- Dosya planı ve stratejiyi açıkça anlatabilmesi
- Delil, tanık ve talepler konusunda sistematik yaklaşım
- İletişim ve süreç yönetiminde şeffaflık
- Özellikle velayet ve nafaka konularında dengeli, çocuğun yararını önceleyen yaklaşım
Kaynar Hukuk Bürosu ile Aile Hukuku Sürecinizi Güvenle Yönetin
Boşanma ve aile hukuku süreçleri, çoğu zaman hayatın yeni bir düzen kurma aşamasıdır. Bu düzenin adil, uygulanabilir ve sürdürülebilir şekilde kurulması; doğru hukuki planlama ile mümkündür. Kaynar Hukuk Bürosu olarak aile hukuku ve boşanma davalarında; müvekkillerimizin haklarını koruyan, delil temelli ilerleyen ve süreci yönetilebilir kılan bir temsil anlayışıyla hareket ediyoruz.
Siz de boşanma sürecinizi profesyonel şekilde planlamak, velayet–nafaka–tazminat–mal rejimi başlıklarında hak kaybı yaşamadan ilerlemek ve dosyanız için doğru stratejiyi oluşturmak istiyorsanız Kaynar Hukuk Bürosu ile iletişime geçerek hukuki değerlendirmenizi başlatabilirsiniz.