Borçların zamanında ödenememesi, işletmeler ve gerçek kişiler açısından önemli hukuki ve ekonomik sonuçlar doğurabilir. Özellikle gelirlerle ödeme takvimi arasındaki dengenin bozulması, faaliyetlerini sürdüren bir işletmeyi dahi mali sıkıntıya sokabilir. Bu aşamada konkordato, belirli şartlar altında borçların yeniden yapılandırılmasına imkân tanıyan hukuki bir yoldur. Başvuru koşullarının bir avukat ile değerlendirilmesi, mali durumun hukuki çerçevede incelenmesine ve sürecin gerektirdiği hazırlıkların belirlenmesine yardımcı olur.
Konkordato başvurusu, yalnızca mahkemeye dilekçe verilmesinden oluşmaz. Borçların hangi kaynakla, ne kadar sürede ve hangi koşullarda ödeneceğinin açıklanması gerekir. Bu nedenle konkordato süreci; hukuki hazırlığın, mali verilerin ve uygulanabilir bir ödeme planının birlikte ele alınmasını gerektirir.
Konkordato Nedir ve Ne Amaçla Uygulanır?
Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi bulunan borçlunun, mahkeme denetimi altında borçlarını yeniden yapılandırmasına olanak sağlayan bir hukuki kurumdur. Temel düzenlemeler, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 285 ve devamı maddelerinde yer alır.
Hazırlanan projede borçların daha uzun vadede ödenmesi, borç tutarında indirim yapılması veya bu iki yöntemin birlikte uygulanması teklif edilebilir. Amaç, borçlunun ödeme güçlüğünü aşmasına imkân sağlarken alacaklıların da kanunun öngördüğü koşullarda alacaklarına kavuşmasını sağlamaktır. Konkordato, borçların kendiliğinden silinmesi anlamına gelmez. Ödeme koşullarının bağlayıcı hâle gelmesi için kanuni aşamaların tamamlanması gerekir.
Konkordato Başvurusunu Kimler Yapabilir?
Konkordato yalnızca şirketlere tanınmış bir imkân değildir. Kanundaki koşulları taşıyan gerçek kişiler ve tüzel kişiler konkordato talebinde bulunabilir. Borçlunun tacir olması veya iflasa tabi bulunması, başvuru için her durumda zorunlu değildir.
Başvuru hakkı değerlendirilirken kişinin borçlarını vadesinde ödeyip ödeyemediği veya yakın gelecekte böyle bir tehlikeyle karşılaşıp karşılaşmadığı incelenir. Ayrıca iflas talebinde bulunabilecek bir alacaklı da gerekçeli dilekçeyle borçlu hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebilir. Bu durumda belgelerin hazırlanması ve sunulması bakımından özel usul hükümleri uygulanır.
Konkordato Başvuru Şartları Nelerdir?
Konkordato başvuru şartlarının temelinde, vadesi gelen borçların ödenememesi veya vadesinde ödenememe tehlikesinin bulunması yer alır. Ancak ödeme güçlüğünün açıklanması, tek başına sürecin başarıyla sonuçlanması için yeterli değildir.
Borçlunun mali durumunu ortaya koyması, gerekli belgeleri sunması ve ödeme teklifini somut kaynaklarla desteklemesi gerekir. Örneğin gelecekte tahsil edilmesi beklenen alacaklar ödeme kaynağı olarak gösteriliyorsa, bunların tutarı, tahsil zamanı ve gerçekleşme ihtimali değerlendirilmelidir.
Başvuru sırasında konkordato gider avansının da yatırılması gerekir. Başvuru koşulları ile konkordatonun sonunda aranan tasdik şartları farklı aşamalara ilişkindir; dosyanın işleme alınması, projenin mutlaka onaylanacağı anlamına gelmez.
Konkordato Başvurusu İçin Hangi Belgeler Gereklidir?
Konkordato başvurusunda sunulan belgeler, borçlunun mevcut durumunu ve önerdiği ödeme planının dayanaklarını ortaya koyar. Başlıca belge grupları şunlardır:
- Konkordato ön projesi: Borçların hangi oran ve vadede, hangi kaynaklarla ödeneceğini açıklar.
- Mali durumu gösteren belgeler: Borçlunun niteliğine göre bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu, malvarlığı kayıtları ve ilgili defter bilgilerini kapsar.
- Alacaklı listesi: Alacaklıların kimliklerini, alacak miktarlarını ve imtiyaz durumlarını gösterir.
- Karşılaştırma tablosu: Konkordato teklifiyle elde edilmesi beklenen tahsilatı, iflas hâlindeki muhtemel tahsilatla karşılaştırır.
- Bağımsız denetim belgeleri: Kanun ve ilgili yönetmelik kapsamında aranan makul güvence veren denetim raporu ile dayanaklarını içerir.
Belge kapsamı, borçlunun defter tutma yükümlülüğü ve hukuki durumuna göre değerlendirilmelidir. Ayrıca belge hazırlığında güncel düzenlemelerin esas alınması önemlidir; Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler Hakkında Yönetmelik’te 13 Mayıs 2026 tarihinde değişiklik yayımlanmıştır.
Konkordato Başvurusu Hangi Mahkemeye Yapılır?
Konkordato başvurusunda görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise borçlunun iflasa tabi olup olmamasına göre belirlenir.
İflasa tabi borçlularda İcra ve İflas Kanunu’nun 154. maddesinde belirtilen yetki kuralları uygulanır. İflasa tabi olmayan borçlularda ise yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesi yetkilidir.
Trabzon’da konkordato başvurusu hazırlanırken yalnızca işletmenin faaliyet gösterdiği adrese bakılması yeterli olmayabilir. Ticaret sicili kayıtları, muamele merkezi ve borçlunun hukuki statüsü birlikte incelenerek görevli ve yetkili mahkeme belirlenmelidir.
Konkordatoda Geçici Mühlet ve Kesin Mühlet Nedir?
Geçici mühlet, başvurunun ardından borçlunun mali durumunun ve konkordatonun başarı ihtimalinin incelendiği ilk koruma dönemidir. Mahkeme, kanunda aranan belgelerin eksiksiz bulunduğunu tespit ettiğinde geçici mühlet kararı verir ve geçici konkordato komiseri görevlendirir.
Geçici mühlet üç aydır. Kanuni koşullar altında en fazla iki ay uzatılabilir; toplam süre beş ayı geçemez. Bu dönemde projenin uygulanabilirliği araştırılır.
Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması hâlinde borçluya bir yıllık kesin mühlet verilir. Güçlük arz eden özel durumlarda kesin mühlet, kanundaki usule uygun olarak altı aya kadar uzatılabilir. Kesin mühlet verilmesi de nihai tasdik kararı değildir; inceleme ve alacaklılarla ilgili işlemler devam eder.
Konkordato Komiserinin Görevleri Nelerdir?
Konkordato komiseri, mahkeme tarafından görevlendirilen ve sürecin denetlenmesinde görev alan kişidir. Borçlunun faaliyetlerini gözetir, mali gelişmeleri takip eder ve mahkemeye rapor sunar.
Komiserin görevleri arasında konkordato projesinin tamamlanmasına katkıda bulunmak, alacak bildirimlerini incelemek ve alacaklılar toplantısına ilişkin işlemleri yürütmek bulunur. Borçlu, komiserin ihtiyaç duyduğu bilgi ve belgeleri sunmalıdır.
Konkordato komiseri ile borçlunun avukatı farklı görevler üstlenir. Komiser, yargısal süreçte kanunun verdiği görevleri yerine getirirken avukat, temsil ettiği kişinin haklarını ve usul işlemlerini takip eder.
Konkordato Sürecinde İcra Takipleri ve Hacizler Nasıl Etkilenir?
Konkordatonun önemli sonuçlarından biri, mühlet içinde icra takiplerine ilişkin koruma sağlamasıdır. Kanundaki istisnalar saklı olmak üzere borçlu aleyhine yeni takip yapılamaz, başlamış takipler durur ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz. Bu korumanın değerlendirilmesinde yalnızca başvuru tarihi değil, mahkemenin verdiği mühlet kararı esas alınır.
Bununla birlikte bütün alacakların aynı kurallara tabi olduğu düşünülmemelidir. Kanunda belirtilen birinci sıra imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilmesi mümkündür. Rehinli alacaklarda ise takip başlatılabilse veya sürdürülebilse de mühlet içinde muhafaza tedbiri ve satış bakımından sınırlamalar vardır.
Mühlet kararı, önceki hacizlerin tamamının kendiliğinden kaldırılması anlamına da gelmez. Her dosya, alacağın niteliği ve uygulanan işlemler bakımından ayrıca incelenmelidir.
Alacaklıların Konkordato Sürecindeki Hakları Nelerdir?
Alacaklılar, konkordato sürecinin sonucundan doğrudan etkilenen taraflardır. Alacaklarını bildirme, ilgili belgeleri inceleme, toplantıya katılma ve kanuni koşullar çerçevesinde proje hakkında oy kullanma hakları bulunur.
Komiserin ilanıyla alacaklılar, ilan tarihinden itibaren on beş gün içinde alacaklarını bildirmeye davet edilir. Alacağın miktarı ve dayanakları bu aşamada önem taşır. Fatura, sözleşme, senet ve hesap kayıtları gibi belgeler, bildirimin değerlendirilmesinde kullanılabilir.
Alacaklıların yalnızca borçluyla yaptıkları görüşmelere dayanarak beklemeleri, usule ilişkin haklarını kullanmalarını güçleştirebilir. Mahkeme ilanlarının ve komiser bildirimlerinin zamanında takip edilmesi gerekir.
Konkordatonun Tasdik Edilmesi İçin Hangi Şartlar Aranır?
Konkordatonun tasdiki, projenin mahkeme tarafından kanuni şartlar yönünden değerlendirilerek onaylanmasıdır. Alacaklıların kabulü önemli olmakla birlikte tek başına yeterli değildir.
Projenin kabulü için kanunda iki alternatif çoğunluk öngörülür: Kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını aşan çoğunluk veya kaydedilmiş alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunluk sağlanmalıdır. Hesaplamada hangi alacakların dikkate alınacağı ayrıca değerlendirilir.
Mahkeme; teklifin borçlunun kaynaklarıyla orantısını, adi konkordatoda iflasa kıyasla sağlayacağı tahsilatı ve kanunun aradığı teminat koşullarını inceler. Gerekli yargılama giderleri ve harcın yatırılması da tasdik şartları arasındadır. Tasdik kararında borçların hangi takvim ve koşullarla ödeneceği belirtilir.
Konkordato Talebi Reddedilirse Ne Olur?
Konkordato talebinin reddinin sonuçları, ret kararının hangi aşamada ve hangi gerekçeyle verildiğine bağlıdır. Belgelerin sunulmaması, projenin başarı ihtimalinin bulunmaması veya tasdik şartlarının gerçekleşmemesi farklı değerlendirmeler gerektirir.
Her ret kararı otomatik olarak iflas sonucunu doğurmaz. Borçlunun iflasa tabi olması ve kanunun aradığı iflas koşullarının bulunması hâlinde mahkeme iflasa karar verebilir. İflasa tabi olmayan kişiler bakımından aynı sonuç söz konusu değildir.
Mühletin sona ermesiyle takip koruması da ortadan kalkabileceğinden mevcut icra dosyaları ve ödeme yükümlülükleri yeniden değerlendirilmelidir. Kanun yolu imkânı ise kararın türüne ve ilgili usul hükümlerine göre belirlenir.
Konkordato ile İflas Arasındaki Farklar Nelerdir?
Konkordato ve iflas, ödeme güçlüğüyle ilişkili olmakla birlikte farklı amaçlara ve sonuçlara sahiptir. Özellikle adi konkordatoda borçların uygulanabilir bir proje üzerinden ödenmesi ön plandayken iflasta toplu tasfiye süreci söz konusudur.
| Karşılaştırma | Konkordato | İflas |
| Temel yaklaşım | Borçların proje kapsamında yeniden yapılandırılması | Malvarlığının toplu tasfiyesi |
| Yararlanabilecek kişiler | Şartları taşıyan gerçek ve tüzel kişiler | Kural olarak iflasa tabi kişiler |
| Faaliyetlerin durumu | Mahkeme ve komiser gözetiminde sürdürülebilir | Tasfiye hükümlerine göre değerlendirilir |
| Alacakların karşılanması | Tasdik edilen ödeme koşullarına göre | İflas masasından kanuni sıra çerçevesinde |
Konkordatonun farklı türleri bulunduğundan, her konkordato dosyasının mutlaka işletmenin aynı biçimde devam etmesiyle sonuçlanacağı söylenemez. Uygun hukuki yol, borçlunun mali yapısına göre belirlenmelidir.
Trabzon’da Konkordato Başvurusu ve Hukuki Destek
Trabzon’da konkordato başvurusu yapmayı değerlendiren kişiler ve işletmeler açısından ilk adım, mevcut borçların ve ödeme kaynaklarının birlikte incelenmesidir. Kaynar Hukuk ile yapılacak hukuki değerlendirmede borçlunun statüsü, yetkili mahkeme, başvuru belgeleri ve devam eden icra takipleri ele alınabilir.
Trabzon konkordato avukatı desteği araştıran borçlular için hazırlık aşamasının önemi büyüktür. Mali kayıtlarla uyumlu bir proje oluşturulması ve sürelerin takip edilmesi, başvurunun sağlıklı yürütülmesine katkı sağlar. Alacaklılar açısından ise alacağın bildirilmesi, proje koşullarının incelenmesi ve itiraz haklarının zamanında kullanılması öne çıkar.
Konkordato hakkında karar verirken yalnızca borç tutarına odaklanılmamalıdır. Gelirlerin sürekliliği, tahsilat ihtimali, mevcut teminatlar ve ödeme takvimi birlikte değerlendirilmelidir. Her dosyada izlenecek yol, somut mali ve hukuki koşullara göre şekillenir.